زخم های دستگاه گوارش و خصوصا معده می تواند ناشی از افزایش ترشح اسید به دلایل مختلف مانند مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، مصرف الکل، گرسنگی های طولانی، عادات بد غذایی و استرس های شدید و مداوم باشد. به گزارش انستیتوی جهانی بهداشت از هر ۱۰ نفر آمریکایی یک نفر در طول زندگی خود به بیماری زخم معده مبتلا خواهد شد و سالانه ۱۵ هزار مورد فوت به واسطه ی پیامدهای این بیماری روی می دهد.

 اثرات اقتصادی این بیماری بسیار قابل توجه بوده و در ایالات متحده سالانه بیش از ۱۰ میلیارد دلار است. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی از پر مصرفترین داروها در تمام دنیا بوده و مطالعات بسیاری نشان می دهد که بین مصرف آن ها و بروز زخم معده در جوامع غربی ارتباط وجود دارد. خونریزی و ضایعات مخاطی معده شایع ترین عارضه در طول مصرف این داروها بوده و یکی از مشکلات اصلی علم پزشکی است، به نحوی که داروهای غیر استروئیدیِ ضد التهاب بعد از هلیکوباکترپیلوری به عنوان دومین علت زخم معده شناخته شده اند. درمان زخم معده با داروهای شیمیایی نظیر امپرازول، مترونیدازول، رانیتیدین پر هزینه و همراه با عوارض جانبی و بروز مشکلاتی نظیر پدیده خود ایمنی است و احتمال بازگشت ضایعات پس از قطع درمان با آنها وجود دارد به همین دلیل تلاش گسترده ای برای یافتن ترکیبات موثر طبیعی وگیاهی در درمان زخم معده وجود دارد. به همین دلیل پژوهشی به منظور بررسی اثر درمانی عصاره ی هیدروالکلی دانه های گیاه زنیان در بیماری زخم معده ی ناشی از ایبوپروفن در موش صحرایی انجام شد.

یافته های این پژوهش در فصلنامه ی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گناباد منتشر شده است. نتایج این بررسی نشان داد که مصرف عصاره ی زنیان در دوزهای ۲۵۰ و ۵۰۰ میلی گرم به ازای کیلوگرم وزن بدن به صورت معنی داری تعداد و مساحت زخم های ایجاد شده و همچنین درصد حیواناتی را که به زخم معده مبتلا بودند، کاهش داد. نتایج نشان داد که اثر عصاره بـه صورت وابسته به دوز است و در دوزهای خیلی کمتر از امپرازول اثری تقریبا مشابه در درمان زخم معده دارد. این حالت می تواند نقطه ی قوت مصرف عصاره باشد زیرا واضح است که هر چه دوز داروی مصرفی کمتر باشد، احتمالا عوارض جانبی آن نیز کمتر خواهد بود. همچنین با توجه به دخالت مکانیسم استرس اکسیداتیو در زخم ایجاد شده توسط داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی، ممکن است که عصاره ی زنیان از طریق اثر آنتی اکسیدانی خـود نقش موثری در بهبود زخم معده اعمال نموده باشد.

نتایج این پژوهش نشان می دهد که عصاره ی گیاه زنیان در درمان زخم معده ی ناشی از ایبوپروفن مفید است، اما محققان اعتقاد دارند که برای بررسی مکانیسم اثر آن مطالعات بیشتری نیاز است.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *